DAME-trial

Het effect van hormoontherapie op de glucoseregulatie van peri- en postmenopauzale vrouwen met diabetes type 1 of type 2

Wie kan er meedoen?

  • Vrouwen, leeftijd 45-60 jaar
  • Diabetes type 1 OF diabetes type 2 EN insulinegebruik
  • Peri- of postmenopauzaal, laatste menstruatie <5 jaar geleden
  • Eén of meer overgangsklachten

Achtergrond:

Twee van de drie vrouwen met diabetes type 1 ervaren veranderingen van hun glucoseregulatie na de menopauze. Waarom en hoe dit komt is onbekend. Mogelijk spelen de hormonale veranderingen tijdens de menopauzale transitie hier een rol in. Naast hormonale schommelingen treden er ook metabole veranderingen op en vrouwen kunnen last krijgen van overgangsklachten. Hormoontherapie bestaande uit oestrogeen en progesteron is op de markt tegen overgangsklachten. Wij gaan met dit onderzoek uitzoeken of hormoontherapie de glucoseregulatie en insulinegevoeligheid van vrouwen met diabetes verbetert.

Doel:

Het primaire doel van het onderzoek is onderzoeken wat het effect is van transdermaal 17-β-estradiol gecombineerd met oraal progesteron op de glucoseregulatie in peri- en postmenopauzale vrouwen met diabetes mellitus type 1 of type 2 en overgangsklachten.

Secundaire doelen zijn veranderingen in insuline sensitiviteit, cardiovasculaire risicofactoren, leververvetting, overgangsklachten, slaap kwaliteit en kwaliteit van leven te analyseren.

Studieopzet:

Het betreft een open label, cross-over onderzoek. Het onderzoek vindt plaats in het Amsterdam UMC. Het onderzoek duurt 28 weken. Participanten krijgen over een periode van 12 weken hormoontherapie (estradiol/progesteron) en een periode van 12 weken geen medicatie. Daartussen in zitten vier weken wash-out periode. De participanten komen in totaal 5 keer naar het Amsterdam UMC.

Interventie

De participanten krijgen hormoontherapie dat bestaat uit 50mcg/24u transdermaal 17-β-estradiol in combinatie met 200mg oraal progesteron, continue voor postmenopauzale vrouwen en sequentieel 14 dagen per maand voor perimenopauzale vrouwen.

Inclusiecriteria

  • Vrouwen tussen de 45-60 jaar
  • Perimenopauzaal of postmenopauzaal
    • (laat) Perimenopauzaal is gedefinieerd als verandering van menstruele cyclus met een onderbreking van de menstruatie van >=60 dagen
    • Postmenopauzaal is gedefinieerd als het uitblijven van de menstruatie gedurende meer dan één jaar.
  • Laatste menstruatie minder dan 5 jaar voor inclusie
  • Een of meer overgangsklachten (zoals opvliegers)
  • Diabetes Mellitus type 1 OF Diabetes Mellitus type 2 EN insuline gebruik, gediagnosticeerd voor de menopauze en minstens zes maanden voor start studie

Exclusiecriteria

  • Contra-indicaties voor transdermale oestrogeen- en/of progesterontherapie:
    • Aanwezigheid of verdenking van of geschiedenis van borstkanker, endometriumkanker, eierstokkanker
    • Aanwezigheid of geschiedenis van veneuze trombo-embolie (tenzij de persoon anticoagulantia gebruikt)
    • Actieve of in afgelopen 6 maanden arteriële trombose (bijv. myocardinfarct, angina pectoris)
    • Erfelijke of verworven trombofilie
    • Acute leverziekte of een geschiedenis van leverziekte zolang de leverfunctie-waarden niet genormaliseerd zijn
    • Onbehandelde endometrium hyperplasie
    • Abnormale vaginale bloedingen
    • Porfyrie
    • Onbehandelbare of ernstige hypertensie.
  • Deelnemers met BRCA1- of 2-genmutatie of PTEN-mutatie
  • Eerstegraads familielid met (een geschiedenis van) borstkanker
  • Bekende overgevoeligheid voor de hulpstoffen in de estradiolpleister: acrylate copolymeer, polyethyleentereftalaat, α-tocoferol, of progesteroncapsule: soja-allergie of pinda-allergie
  • Eerstegraads familielid met erfelijke trombofilie of geschiedenis van VTE onder de 60 jaar
  • Hysterectomie
  • Vroegtijdige menopauze (menopauze < 40 jaar)
  • Gebruik van hormonale anticonceptie of hormoontherapie (estradiol met of zonder progesteron) binnen drie maanden voor deelname aan studie
  • Gebruik van systemische glucocorticosteroïden minder dan 1 maand voor de studie of verwachte behoefte aan systemische steroïden tijdens de studieperiode (bijv. voor de ziekte van Crohn of astma/COPD). Incidenteel gebruik van topische middelen is toegestaan
  • Actieve maligniteit of geschiedenis van behandelde maligniteit binnen 24 maanden voor deelname
  • Chronische nierziekte gedefinieerd als eGFR < 30 mL/min/1,73m²

Daarnaast voor T1DM:

  • Gebruik van glucose-regulerende medicatie anders dan insuline, zoals metformine, GLP-1/GIP-receptoragonisten, sulfonylureumderivaten, SGLT2-remmers en DPP4-remmers

 

Contact

Rona Brokkelkamp, arts-onderzoeker

Sarah Siegelaar, hoofdonderzoeker, internist-endocrinoloog

Amsterdam UMC

diabetesmenopauze@amsterdamumc.nl

 

Snelmenu