Oogziekte van Graves

Over deze informatie
  • Laatste update:
  • 7 juli 2020
  • Met medewerking van:
  • Rachel Kalmann, oogarts

Een deel van de patiënten met de ziekte van Graves krijgt ook oogkasafwijkingen. De oogziekte van Graves is de meest voorkomende oogkasaandoening. Het is tevens de meest voorkomende oorzaak van uitpuiling van de ogen. Het wordt ook wel Graves orbitopathie of Graves ophtalmopathie genoemd. Meestal hebben patiënten de oogziekte van Graves in combinatie met de schildklierziekte van Graves. Soms hebben patiënten alleen de oogziekte van Graves, zonder de schildklierziekte.

Meer informatie over de oogziekte van Graves

Als er afwijkingen aan de ogen ontstaan, kunnen de oogspieren, de oogleden en het vet in de oogkas ontstoken raken en daardoor opzwellen. Als de oogspieren ontstoken zijn kunnen er dubbelbeelden ontstaan (dubbelzien). Doordat de weefsels in de oogkas opzwellen en dus groter worden, kan het voorkomen dat de ogen naar voren komen, de oogleden gezwollen zijn en de ogen wijd open staan. Dit kan een verschrikte blik veroorzaken.

De oogziekte van Graves heeft een actieve fase en een uitgebluste fase. In de actieve fase staan de ontstekingsverschijnselen op de voorgrond, zoals roodheid en pijn. De duur van de actieve fase varieert van enkele maanden tot enkele jaren, en als deze fase voorbij is, komt de ontsteking meestal niet meer terug. In de rustige (uitgebluste) fase blijven er soms door schade aan de weefsels in de oogkas restverschijnselen bestaan, die eventueel operatief verholpen kunnen worden.

Hoe het ontstaat

De oorzaak en het ontstaan van de ziekte van Graves is nog niet helemaal bekend. Wel is duidelijk dat het om een ontstekingsziekte gaat, waarschijnlijk op basis van auto-immuniteit (een foutieve afweerreactie, namelijk tegen het eigen lichaam). De ontstekingsreactie veroorzaakt zwelling en een verminderde functie van de weefsels in de oogkas.  Vrouwen hebben zes keer vaker de oogziekte van Graves dan mannen. In sommige families komt het meer voor. De oogziekte van Graves kan op alle leeftijden voorkomen, maar het meest tussen de leeftijd van veertig en vijftig jaar.

Roken heeft een nadelige invloed op de oogziekte van Graves, en kan met name de ernstige vorm verder verergeren. Stress kan een uitlokkende factor zijn voor het ontstaan van de ziekte.

Onderzoek & diagnose

Verschijnselen

De oogziekte van Graves kan variëren van heel mild tot heel ernstig. In de milde gevallen is er alleen sprake van een wat droog gevoel van de ogen, soms een drukgevoel achter de ogen. In de ernstigere gevallen kunnen  de  volgende klachten en symptomen bestaan:

  • Roodheid van de ogen en/of oogleden.
  • Tranen.
  • Lichtschuwheid.
  • Droogheid van het hoornvlies.
  • Zwelling van de oogleden.
  • Dubbelzien.
  • Pijn bij oogbewegingen of ook bij recht vooruit kijken.
  • Druk achter de ogen.
  • Verminderd zien, door een zweer op het hoornvlies of door druk op de oogzenuw.

Diagnose

De diagnose oogziekte van Graves  wordt meestal gesteld op basis van de klachten, het oogheelkundig onderzoek,  aangevuld met bloedonderzoek en een CT scan.

Behandeling

Behandelingsmogelijkheden

Roken wordt bij de ziekte van Graves sterk ontraden. Daarnaast is het van groot belang dat de schildklierwaardes worden gecontroleerd. Als de schildklierwaardes te hoog of te laag zijn, wordt de patiënt hiervoor op medicatie ingesteld. Meestal vindt deze behandeling door een internist plaats.

De oogziekte van Graves wordt behandeld door een oogarts. In de actieve fase kan er afhankelijk van de ernst van de ziekte een ontstekingsremmende behandeling gegeven worden. Bij milde klachten wordt er Selenium voorgeschreven. Dit is een voedingssupplement, waarvan het aangetoond is dat het werkt bij patiënten met een milde tot matig actieve ziekte.  Verder worden er vaak kunsttranen voorgeschreven tegen de droogte en lichtschuwheid van de ogen.

Bij patiënten met een ernstiger actieve oogziekte kunnen we behandelen met prednison, een sterke ontstekingsremmer. Dit kan met pillen of met een infuus, waarvoor u dan drie dagen opgenomen moet worden. De pillen worden meerdere weken tot maanden gebruikt. Het voordeel van het infuus is dat het sneller werkt en wat minder bijwerkingen geeft. Soms is een herhaling van de behandeling na een maand nodig.

Als de actieve fase voorbij is en er toch nog verschijnselen zijn van uitpuiling van de ogen, dubbelzien of zwelling van de oogleden kunnen er een of meerdere operaties gepland worden om deze te verhelpen.

Vooruitzichten

De oogziekte van Graves is in principe een eenmalige aandoening. De duur van de ziekte kan variëren van enkele maanden tot meerdere jaren. Heel zelden komt de ziekte terug. Dit is echter een grote uitzondering.

Informatie delen

Op onderstaande websites vindt u meer informatie over de oogziekte van Graves.

Ideeën & opmerkingen

Heeft u naar aanleiding van deze informatie ideeën of suggesties dan verzoeken wij u contact op te nemen.