Macimoreline stimulatietest naar groeihormoondeficiëntie bij volwassenen

Bij patiënten met verdenking op groeihormoondeficiëntie (GHD) kan de Macimorelinestimulatietest worden aangevraagd. Verdenking op GHD kan ontstaan bij de aanwezigheid van andere hypofyse-asuitval of hypofyseziekten (bij volwassenen). Een zeer laag IGF-1 gehalte kan ook duiden op een deficiëntie, echter bij 50% van de patiënten met GHD is het IGF-1 gehalte normaal. Een deel van de adolescenten die op kinderleeftijd behandeld zijn met groeihormoon houdt ook op volwassen leeftijd GHD.

Macimoreline is een synthetische Ghreline-receptoragonist, die sterk groeihormoonstimulerend werkt. Het preparaat wordt oraal toegediend en is vergeleken met de gouden standaard – Insuline Tolerantie Test (ITT) – in 157 patiënten (1).

De orale Macimorelinetest wordt goed verdragen en is een veilig diagnostisch middel om GHD aan te tonen. Er zijn geen ernstige bijwerkingen beschreven bij Macimoreline.

a. (relatieve) Contra-indicaties

• Deze test is gecontra-indiceerd bij mensen die allergisch zijn voor Macimoreline of voor één van de bestanddelen van de Macimoreline-oplossing.
• De Macimoreline-oplossing bevat 1,7 gram lactose per zakje. Neem bij bekende (lactose) intolerantie contact op.
• Deze test wordt niet aanbevolen tijdens de zwangerschap of tijdens het geven van borstvoeding.
• Momenteel zijn er onvoldoende gegevens beschikbaar voor patiënten met diabetes, ouderen, pediatrische patiënten en ontbreken referentiewaarden voor ernstig overgewicht.

b. Bijwerkingen en mogelijke complicaties

Vlak na het opdrinken van de Macimoreline-oplossing kan de patiënt een bittere of metaalachtige smaak, vermoeidheid, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, diarree en/of een warm gevoel krijgen. Deze bijwerkingen zijn meestal mild en kortdurend. In verband met de duizeligheid raden wij aan om vervoer naar huis te regelen.

c. Voorbereiding/voorzorgsmaatregelen

• Patiënten die substitutietherapie met groeihormoon (groeihormoon, somatotropine) of geneesmiddelen die rechtstreeks van invloed zijn op de hypofysesecretie van somatotropine (bijvoorbeeld somatostatine-analogen, clonidine, levodopa en dopamine-agonisten) krijgen, moeten een dergelijke behandeling voorafgaand aan de test staken. Patiënten die substitutietherapie gebruiken moeten minimaal een maand voorafgaand aan de test stoppen. Andere middelen die invloed hebben moeten lang genoeg gestopt worden om interferentie met de uitslag te voorkomen, indien klinisch verantwoord. Overige hypofysaire uitval dient adequaat ingesteld en stabiel te zijn.
• Gedurende 24 uur geen zware fysieke inspanning verrichten.
• Patiënt is nuchter vanaf 24:00 uur met uitzondering van inname gebruikelijke medicijnen (tenzij anders afgesproken met de arts).
• Patiënt mag tot 100 mL water zonder koolzuur drinken binnen 1 uur voordat die de Macimoreline-oplossing inneemt en binnen 1 uur daarna.
• Voorschrijven van Macimoreline door de aanvragend arts
  Macimoreline (ghryvelin) 60 mg granulaat voor orale suspensie per sachet.
  Elk sachet Macimoreline bevat 60 mg Macimoreline (als acetaat). De sachet wordt opgelost in water. 1 mL van de oplossing bevat 500 microgram Macimoreline.

d. Uitvoering

• Leg de benodigdheden klaar.
• Haal de patiënt op.
• Informeer patiënt over verloop en eventuele bijwerkingen van de test.

Testtijd (min.)	Handeling	Bepaling
-45	Weeg de patiënt en bereken de hoeveelheid toe te dienen Macimoreline-oplossing (zie hieronder). v. katheter inbrengen en flushen. Laat de patiënt plaatsnemen in de stoel en laten rusten.
-15	Bloedafname en flushen. Maak de Macimoreline-oplossing: Bij gewicht ≤120 kg 1 sachet oplossen. Bij > 120 kg 2 sachets oplossen. Vul een kan met 120 mL water bij 1 sachet, 240 mL water bij 2 sachets, voeg de Macimoreline toe en roer 2-3 minuten tot de Macimoreline goed is opgelost. Het is normaal dat er een kleine hoeveelheid onopgeloste deeltjes achterblijft. Gebruik de oplossing binnen 30 minuten na bereiding.	Groeihormoon
0	Toediening Macimorelineoplossing: Schenk de hoeveelheid mL die gelijk is aan het gewicht van de patiënt in kg in een beker (een patiënt die 70 kg weegt, drinkt 70 mL Macimoreline-oplossing). Laat de patiënt binnen 30 seconden de hele beker opdrinken. Gooi alle overgebleven oplossing uit de kan weg.
45	Bloedafname en flushen	Groeihormoon
60	Bloedafname en flushen	Groeihormoon
90	Bloedafname en iv katheter verwijderen	Groeihormoon

 

e. Bepalingsmethoden Laboratorium

Let op! Bepalingsmethoden kunnen per laboratorium verschillen.

• Groeihormoon (stolbuis): immunoassay.

Voor betrouwbare en uniforme diagnostiek is de bepalingsmethode van groeihormoon in Nederland echter op elkaar afgestemd. Alle laboratoria die groeihormoontesten uitvoeren dienen geharmoniseerde waarden te rapporteren.

f. Interpretatie

Er zijn vooralsnog weinig gegevens beschikbaar over de ideale afkapwaarden. Een groeihormoon van minder dan 8,4 mU/l past bij een ernstige GHD. Een waarde boven de 15,3 mU/L wordt beschouwd als normale respons. Voor waarden tussen 8,4 mUl en 15,3 mU/l bestaat er een grijs gebied waarin GHD niet kan worden uitgesloten. Hierbij wegen de klinische karakteristieken van de patiënt mee bij de interpretatie van de testresultaten.
De genoemde waarden betreffen niet-geharmoniseerde groeihormoonwaarden, gemeten met IDS-iSYS. Overleg met uw endocrinoloog en/of laboratoriumspecialist klinisch chemie voor de afkapwaarden voor geharmoniseerde groeihormoonmetingen in uw laboratorium en voor de interpretatie van de test.

g. Opmerkingen

Foutief verhoogde groeihormoonconcentraties kunnen voorkomen bij medicijnen die het metabolisme van Macimoreline vertragen door remming van CYP3A4:

• Aprepitant/fosaprepitant
• Itraconazole
• Ritonavir
• Fluoxetine
• Diltiazem
• Cimetidine

Foutief verlaagde groeihormoonconcentraties kunnen voorkomen bij medicijnen die het metabolisme van Macimoreline versnellen door inductie van CYP3A4:

• Phenobarbital
• Phenytoïne
• Carbamazepine
• Primidone
• Rifampine
• Rifapentine
• Ethosuximide
• Pioglitazone

1. Garcia JM, et al. Macimoreline as a Diagnostic Test for Adult GH Deficiency. J Clin Endocrinol Metab. 2018 Aug 1;103(8):3083-3093. doi: 10.1210/jc.2018-00665. PMID: 29860473.
2. Garcia JM, et al. Sensitivity and specificity of the Macimorelin test for diagnosis of AGHD. Endocr Connect. 2021 Jan;10(1):76-83. doi: 10.1530/EC-20-0491. PMID: 33320108.